عنوان پست میاد اینجا

آموزش دروس دبستان؛ آموزش به شیوه یونیسف

یونیسف یا صندوق کودکان سازمان ملل در ۱۹۰ کشور جهان و به‌منظور حمایت از حقوق کودکان فعالیت می‌کند. یونیسف در تلاش است تا همواره موانعی مانند فقر، خشونت، بیگاری، تبعیض، بیماری و استثمار را از مسیر زندگی کودکان برداشته و افقی نو در آینده آنان بگشاید. مجمع عمومی سازمان ملل متحد «پیمان‌نامه حقوق کودک» را به تصویب رساند تا یونیسف بر پایه اصولی طراحی‌شده و با محوریت آرامش و آسایش کودکان، برنامه‌های خود را طرح‌ریزی کند.

مرکز مطالعات آموزشی یونیسف با تحقیق و پژوهش‌هایی در زمینه آموزش کودکان، به این نتیجه رسید که بهترین روش‌های آموزشی در جهت حصول مطلوب‌ترین نتایج، از طریق چهار شیوه گروهی، مستقیم، مستقل و ترکیبی امکان‌پذیر خواهد بود. در این مقاله نگاهی گذرا به مفهوم صندوق کودکان سازمان ملل خواهیم داشت و پس از بیان ارکان و اهداف این سازمان، شیوه‌های آموزش بر طبق استانداردهای یونیسف را شرح می‌دهیم.

یونیسف (UNICEF)

صندوق کودکان سازمان ملل متحد (United Nations Children’s Fund) که بانام اختصاری «یونیسف» شناخته می‌شود در راستای احقاق حقوق کودکان و حمایت از آن‌ها تشکیل شد. یونیسف محوریت برنامه‌های خود را بر اساس رفاه و سلامت کودکان پایه‌ریزی می‌کند تا موانعی مانند فقر، بیماری، خشونت و تبعیض علیه کودکان از میان برداشته شوند. این سازمان یکی از ارکان دائمی سازمان ملل است و از فعالیت‌هایی حمایت می‌کند که شروع خوبی را برای زندگی کودکان رقم بزنند و در این راه از کشورها و سیاست‌هایی که در جهت ارائه کمک‌های لازم و رفاه و آسایش کودکان گام بردارند، پشتیبانی می‌کند. صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) در سال ۱۹۴۶ میلادی و با تصویب مجمع عمومی سازمان ملل تأسیس شد.

ارکان یونیسف

یونیسف یکی از ارکان فرعی مجمع عمومی سازمان ملل متحد است که خود دارای سه رکن است:

هیئت اجرایی: کلیه سیاست‌ها و خط‌مشی‌های یونیسف توسط هیئت اجرایی طرح‌ریزی‌شده و تصمیم‌گیری در مورد برنامه و مخارج یونیسف نیز بر عهده این نهاد است. هیئت اجرایی بر اساس توزیع جغرافیایی از ۴۱ عضو تشکیل می‌گردد که هر یک از این اعضا به نمایندگی از کشورها، نقش دریافت‌کننده یا اهداکننده کمک را ایفا می‌کنند. این ۴۱ کُرسی هیئت اجرایی یونیسف به‌صورت زیر تقسیم می‌گردند:

۴ کرسی ← کشورهای اروپای شرقی

۶ کرسی ← کشورهای آمریکای لاتین

۹ کرسی ← کشورهای آسیایی و یوگسلاوی

۹ کرسی ← کشورهای آفریقایی

۱۲ کرسی ← کشورهای اروپای غربی و سایر کشورها

یک کُرسی هم هر سه سال یک‌بار متناوباً بین گروه‌های فوق، تسهیم می‌شود.

 

دبیرخانه: یک مدیر اجرایی از سوی دبیر کل سازمان ملل متحد و با مشورت هیئت اجرایی به‌عنوان رئیس دبیرخانه یونیسف انتخاب می‌گردد که مسئول اداره امور و فعالیت‌های این سازمان است.

دفاتر منطقهای: دفاتر منطقه‌ای به‌منظور کمک و اجرای برنامه‌های مشترک سازمان‌ها و دولت‌های عضو، فعالیت می‌کنند.

 

اهداف و مأموریتهای یونیسف

صندوق کودکان سازمان ملل متحد بر اساس «پیمان‌نامه حقوق کودک» به تأمین نیازهای اولیه و اساسی و دفاع از حقوق کودکان می‌پردازد. مأموریت‌های کلی یونیسف را می‌توان بر پایه رعایت اصول اخلاقی و تأکید بر معیارهای بین‌المللی رفتار با کودک دانست و افزایش فرصت‌ها به دلیل امکان شکوفایی استعدادهای کودکان را عمده فعالیت این سازمان برشمرد. تعدادی از مهم‌ترین اهداف یونیسف در موارد زیر خلاصه می‌شوند:

–   بهبود وضعیت رفاهی کودکان

–   کمک به بهداشت کودکان به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه

–   آموزش و تحصیلات پایه

–   دفاع از حقوق کودکان و پیشگیری از کودک‌آزاری

–   جلوگیری از استثمار یا بیگاری کودکان

–   به حداقل رساندن سطح مرگ‌ومیر کودکان

–   حفاظت از کودکان در برابر خشونت، سوءاستفاده و تجاوز

–   مبارزه با اچ آی وی و ایدز

 

شیوههای آموزشی یونیسف

روانشناسان بر این عقیده‌اند که علاقه کودک برای حضور در کلاس درس و اطمینان از آزادی عمل در حین فراگیری، باعث یادگیری بیشتر و بهتر او می‌شود. شیوه‌های آموزشی جدید که امروزه در کشورهای اروپایی و آمریکایی مورد توجه قرارگرفته‌اند، بر پایه ارتباط نزدیک‌تر میان آموزگار و دانش‌آموز طرح‌ریزی‌شده است تا با ایجاد احساس آرامش و آزادی بیشتر، دانش‌آموز را برای کسب مفاهیم دروس، مشتاق کنند؛ یعنی دانش‌آموز حضور در کلاس را نوعی آزادی برای خود تلقی کند. محققان مرکز مطالعات آموزشی یونیسف برای تشخیص میزان راندمان کاری، بهترین شیوه‌های آموزشی که ارتباط بین آموزگار، دانش‌آموز و مطالب درسی را تداوم بخشد به چهار بخش زیر تقسیم‌بندی کردند:

آموزش گروهی: فراگیران را به گروه‌های کوچک و با تعداد کمتر تقسیم می‌کنند تا ارتباط آن‌ها با یکدیگر و با آموزگار بهتر و نزدیک‌تر و همچنین امکان همفکری و فراگیری دقیق مطالب میسر شود. بدین طریق، فعالیت‌ها سریع‌تر انجام می‌گیرند، دانش آموزان از سردرگمی و کلافگی درآمده و کنترل عملکرد هر فرد به‌سادگی توسط سایر دانش آموزان یا آموزگار امکان‌پذیر خواهد بود. نتایج حاصل از آموزش گروهی را می‌توان به‌صورت زیر بیان کرد:

–   دانش آموزان توانایی‌های خود را در جهت پیشبرد اهداف گروه با سایرین به اشتراک گذاشته و فعالیت و تبادل اطلاعات، تحت سرپرستی یک رهبر (آموزگار) صورت می‌پذیرد. به‌طور مثال یک نفر که تسلط بیشتری به خواندن و نوشتن دارد، سایر افراد را در این امر یاری داده و کار گروهی را هدفمند می‌سازد.

–   می‌توان فراگیران باقابلیت‌ها و توانایی مشابه را در یک گروه قرار داد تا فعالیت گروه‌ها بر روی هدفی خاص متمرکز شده و نتیجه مطلوب‌تری از آموزش به دست آید. در این نوع دسته‌بندی، گروه‌ها با حصول برآیندی خاص، قادر خواهند بود با سایر گروه‌ها همفکری و تبادل‌نظر کنند.

–   می‌شود دانش آموزان با علایق مشابه، در یک گروه قرار گیرند. این روش برای دروس عملی، نتایج مثبتی در پی داشته است.

–   به‌وسیله گروه‌بندی، هدایت و آموزش فراگیران آسان‌تر و دقیق‌تر انجام می‌گیرد. فعالیت‌های گروهی قدرت تجزیه‌وتحلیل دانش آموزان را تقویت کرده و با ایجاد فرصت ابراز عقیده و اظهارنظر، اهداف آموزشی را به شکلی مؤثر و کارا جهت می‌دهد.

آموزش مستقیم: یکی دیگر از روش‌های مفیدی که یونیسف برای آموزش مورداستفاده قرار می‌دهد، آموزش مستقیم است که آموزگار مستقیماً به عملکرد دانش آموزان در گروه‌های بزرگ‌تر نظارت می‌کند. آموزش مستقیم، روشی است برای فعال‌سازی ذهن دانش آموزان و خارج کردن کلاس از حالت آموزگارمحوری. نکات قابل توجه در این روش به شرح زیر است:

–   آموزگار با بیان موضوعی جدید و طرح مطلبی کلی در کلاس، ذهن دانش‌آموز را آماده کرده و شرایط بحث و تبادل‌نظر گروهی را فراهم می‌سازد. به این طریق، تک‌تک فراگیران نظرات خود را بیان می‌دارند و تبادل‌نظر آغاز می‌شود.

–   یکی دیگر از ویژگی‌های روش آموزش مستقیم، به چالش کشاندن ذهن دانش آموزان با طرح پرسش است. آموزگار با بیان سؤال و گره افکنی در تفکرات دانش‌آموز، او را به فکر واداشته و گروه را به بحث می‌کشاند. معمولاً این شیوه آموزش در گروه‌های بزرگ، با طرح معما در کلاس آغاز می‌شود.

–   دیگر نکته جالب توجه در این روش، بحث و تبادل‌نظر در مورد موضوعات گذشته است تا فراگیران با مراجعه به آموخته‌های پیشین، به یک ارزیابی از غنای اطلاعاتی خود دست یابند.

آموزش مستقل (غیر وابسته): روش فراگیری مستقل یکی از نشانه‌های بلوغ فکری دانش‌آموز است. در این معنا که وی با یادداشت‌برداری، عکس‌برداری و بهره‌گیری از مطالب و کتاب‌های غیردرسی، به مفاهیم جدیدی دست می‌یابد و با راهنمایی آموزگار بر یافته‌های پژوهشی خود تمرکز می‌کند. این روش در برنامه هفتگی بسیاری از مدارس اروپا با نام «زمان انتخاب» وجود دارد یعنی آموزگار فرصت مطالعه آزاد در اختیار دانش‌آموز قرار می‌دهد. در روش آموزش مستقل به جهت دست‌یابی به نتایج بهتر می‌بایست که نکات زیر مد نظر قرار گیرند:

–   محیطی مناسب برای آموزش انتخاب شود که حس کنجکاوی دانش‌آموز را برانگیزد.

–   فعالیت‌ها و پژوهش‌ها همسو با مطالب درسی انتخاب شوند

–   در دسترس بودن منابع اطلاعاتی مانند دائره‌المعارف‌ها و همچنین تجهیزات کمک‌آموزشی، سبب می‌گردند تا ذهن کودک تحریک‌شده و با تفحص در منابع در دسترس، راهی نو به‌سوی تحقیق و پژوهش خود بیابد.

آموزش ترکیبی (مختلط): این روش از ترکیب شیوه‌های قبلی و با تمرکز بر روی نیاز دانش آموزان شکل می‌گیرد. در بعضی مواقع نیاز است که دو یا سه شیوه آموزشی با یکدیگر ترکیب شوند تا در نهایت، نتیجه­ای مطلوب‌تر حاصل گردد. ولی برای استفاده از این روش می‌بایست در ابتدا به چند سؤال پاسخ داد. به‌عنوان نمونه سؤالات زیر مفروض است:

–   کدام شیوه آموزشی برای شروع، ادامه و پایان کلاس درس مناسب‌تر و کارآمدتر است؟

–   دانش آموزان در چه سطحی قرار دارند و به کدام شیوه آموزشی نیاز بیشتری دارند؟

–   برای انتقال صحیح و کامل مفاهیم درسی، به کدام تجهیزات و وسایل کمک‌آموزشی نیاز است؟

–   چه شیوه‌ای برای درگیر کردن ذهن فراگیران و لذت‌بخش کردن آموزه‌ها برای آنان می‌بایست پیش گرفت؟

نتیجهگیری

سازمان یونیسف متعهد است که محروم‌ترین کودکان را از اقصی نقاط جهان مورد حمایت قرار دهد و همواره برنامه‌های توسعه را با محوریت رفاه کودکان پایه‌گذاری کند. یونیسف علاوه بر پیگیری سلامت و آموزش کودکان، در شرایط اضطراری نیز به آن‌ها امدادرسانی می‌کند؛ شرایطی مانند جنگ، بلایای طبیعی، فقر شدید، انواع خشونت و … . صندوق کودکان سازمان ملل با بهره‌گیری از روش‌های نوین آموزشی و با همکاری دیگر همتایان خود، در جهت دست‌یابی به اهداف مورد قبول جامعه جهانی، تحقق آرمان صلح و پیشرفت اجتماعی حرکت می‌کند. استفاده از روش‌های آموزشی یونیسف به شرایط فراگیران و محیط و روش‌های آموزشی وابسته است و همواره برای انتخاب روش مناسب می‌بایست تمام جوانب را در نظر گرفت.

منابع

منبع۱   منبع۲   منبع۳   منبع۴   منبع۵   منبع۶   منبع۷   منبع۸   منبع۹   منبع۱۰   منبع۱۱

شما چه فکر میکنید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *